AYASTEFANOS RUS ABİDESİNİN YIKILIŞI   1914     (Türk Sineması)

FUAT UZKINAY  1888-1956

İlk Türk Sinemacısı.1888 de Üsküdar’da doğan Fuat Uzkınay,Darülfünun’da Fizik ve Kimya tahsili gördü.S.Weinberg’den fotoğraf ve sinemayı öğrenmiştir. 1.nci Dünya Savaşına  Yedek Subay olarak katıldı.Orduda film çekmekle görevliydi.

Osmanlı’ya sinematografın gelişi 1900 yıllarının başlarında oldu. Lumiere kardeşler seri üretime geçmek üzere iken,Sirkeci’de Fotoğrafçılık yapan ve malzeme satan Th.Vafiadis Lumiere kardeşlere mektup yazarak talepte bulunduğu bilinmektedir.Lumiere kardeşlerden  Jamin adında bir mühendis,Sinematografı tanıtmak için İstanbul’a geldi.Fakat elektrikle çalışan bu aleti sakıncalı bulan Devlet yetkilileri,dinamo ve lambanın gümrükten geçmesine izin vermedi,Fransız Sefaretinin araya girmesiyle Osmanlı Sarayından izin alınabildi. Ancak sinematografın lambası kısa sürede arızalandı.İlk gösteriler halka ulaşamadı,fakat Bab’ı Ali devlet erkanı ve gazeteciler ilk sinemayı tanımış oldular. Sonraları Alexandre Promio adında bir Lümiere operatörü daha geldi.Gümrükte aynı zorlukları yaşadı.Osmanlı topraklarında,çeşitli kısa belgeseller çektiği bilinmektedir.

İlk başlarda Lumiere kardeşler ile Charles Pathe firması arasında bir rekabet vardı.Ancak sonraları Lumiere’den aldığı lisans hakkıyla Pathe film yapımcılığına başladı.Pathe’nin temsilciliğini,İstanbul Beyoğlu’nda fotoğraf mağazası olan Sigmund Weinberg yapıyordu.Fuat Uzkınay Weinberg’le çalışarak film çekimini öğrendi.

1917’de kurulan Malul Gaziler Heyeti,gelir temin etmek amacıyla Sinema salonu(Şehzadebaşı Millet Tiyatrosu) işletiyordu.Sinema Film İmalathanesi kurularak,film yapılmaya başlandı.Müdür Fuat Uzkınay ‘dı.

Kemal Seden ve Şakir Seden kardeşler,1914 yılında,Lokantacı Ali Efendi’yi ikna ederek,Sirkeci’de Sinema salonu açarak Fuat Uzkınay’ı da yanlarına alarak,ilk yapım şirketi Kemal film’ i kurarlar. Fuat Uzkınay burada görüntü yönetmeni ve laboratuardan sorumludur.

Uzun müddet Görüntü Yönetmeni olarak çalışan Uzkınay,Yönetmen olarak 7 film yapmıştır.

AYASTEFASNOS’TAKİ RUS ABİDESİNİN YIKILIŞI/ yönetmen:Fuat Uzkınay/Belgesel/1914  İlk Türk Filmi kabul edilir. (en çok5 dakika olduğu tahmin edilmektedir)

FİLMOGRAFİ (Yönetmen)

1914 Ayastefanos Rus Abidesinin Yıkılışı                     belgesel

1915 Anafartalarda İtilaf Ordularının Püskürtülmesi   belgesel

1916 Himmet Ağanın İzdivacı

1916 Esir İngiliz Generali                                Belgesel

1916 Çanakkale Muharebeleri                        Belgesel

1918 Vahdettin’in Biat Merasimi                    Belgesel

1923 Zafer Yollarında                                     Belgesel

 

FİLMOGRAFİ (Görüntü Yönetmeni)

1919 Tombul Aşığın Dört Sevgilisi

1919 Mürebbiye

1919 Fahri Bey Makarna Tenceresinde

1919 Binnaz

1921 Bican Efendi Vekilharç

1921 Bican Efendi’nin Rüyası           (kısa Film)

1921 Bican Efendi Mektep Hocası   (kısa Film)

1922 Nur Baba

 


0 yorum

Bir yanıt yazın

Avatar placeholder

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir